Koper is een essentieel sporenelement dat je lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft voor tal van belangrijke processen. Van energieproductie tot de aanmaak van rode bloedcellen en zelfs de kleur van je haar: koper speelt overal een rol. Hoewel je er maar weinig van nodig hebt, kan een tekort verstrekkende gevolgen hebben.
In dit artikel lees je alles over de functies van koper in je lichaam, de beste voedingsbronnen, hoeveel je dagelijks nodig hebt en wanneer extra koper zinvol kan zijn.
Wat doet koper in je lichaam?
Koper is betrokken bij meer dan dertig verschillende enzymen in je lichaam. De belangrijkste functies zijn:
Energieproductie
Koper draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme. Het speelt een sleutelrol in de mitochondriën — de energiecentrales van je cellen — waar het helpt bij de productie van ATP, de energievaluta van je lichaam.
IJzertransport
Koper en ijzer werken nauw samen. Koper draagt bij aan het normale ijzertransport in het lichaam. Zonder voldoende koper kan je lichaam ijzer niet goed benutten, zelfs als je genoeg ijzer binnenkrijgt.
Immuunsysteem
Het sporenelement draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Koper ondersteunt de productie en functie van witte bloedcellen die je beschermen tegen infecties.
Zenuwstelsel
Koper draagt bij aan een normale werking van het zenuwstelsel. Het is betrokken bij de aanmaak van myeline, de beschermlaag rond je zenuwen die zorgt voor snelle signaaloverdracht.
Pigmentvorming
Koper draagt bij aan een normale huidpigmentatie en haarpigmentatie. Het is nodig voor de aanmaak van melanine, het pigment dat kleur geeft aan je huid, haar en ogen.
Bindweefsel
Het mineraal draagt bij aan de instandhouding van normaal bindweefsel. Koper is essentieel voor de aanmaak van collageen en elastine, de eiwitten die je huid, bloedvaten en gewrichten stevig en flexibel houden.
Antioxidant
Koper draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress als onderdeel van het enzym superoxide dismutase (SOD).
Waar zit koper in?
Koper komt in veel voedingsmiddelen voor. De beste bronnen zijn:
Rijke koperbronnen
Orgaanvlees
Schaaldieren
Noten en zaden
Peulvruchten
Overig
Koper in drinkwater
Afhankelijk van de waterleidingen kan drinkwater ook koper bevatten. Koperen leidingen kunnen kleine hoeveelheden koper aan het water afgeven, vooral als het water lang heeft stilgestaan.
Hoeveel koper heb je nodig?
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid koper verschilt per leeftijd:
| Leeftijd | Aanbevolen hoeveelheid |
|---|---|
| Kinderen 1-3 jaar | 0,3 mg |
| Kinderen 4-8 jaar | 0,4 mg |
| Kinderen 9-13 jaar | 0,7 mg |
| Tieners 14-18 jaar | 0,9 mg |
| Volwassenen 19+ | 0,9 mg |
| Zwanger | 1,0 mg |
| Borstvoeding | 1,3 mg |
Veilige bovengrens: Voor volwassenen geldt een veilige bovengrens van 5 mg per dag. Meer kan schadelijk zijn voor de lever.
Tekenen van een kopertekort
Een kopertekort is zeldzaam bij mensen met een gevarieerd eetpatroon, maar kan voorkomen bij bepaalde risicogroepen.
Mogelijke signalen:
Risicogroepen:
Koper en zink: een delicate balans
Koper en zink concurreren met elkaar voor opname in de darm. Een te hoge inname van zink kan daarom leiden tot een kopertekort. Dit is vooral relevant voor mensen die langdurig zinksupplementen in hoge doseringen gebruiken.
Vuistregel: Bij langdurig gebruik van meer dan 25-50 mg zink per dag is het verstandig om ook koper te suppleren, of een supplement te kiezen dat beide mineralen bevat in de juiste verhouding.
Verschillende vormen van koper
In supplementen komt koper in verschillende vormen voor:
Kopergluconaat
Kopersulfaat
Kopercitraat
Koperbisglycinate
Tips voor een goede koperinname
1. Eet gevarieerd
Een gevarieerd eetpatroon met noten, peulvruchten, volkoren producten en af en toe schaaldieren levert meestal voldoende koper.
2. Let op bij zinksuppletie
Neem je langdurig zinksupplementen? Overleg met een arts of diëtist of je extra koper nodig hebt.
3. Combineer niet met hoge doses vitamine C
Zeer hoge doses vitamine C kunnen de koperopname verminderen.
4. Vermijd overmatige inname
Te veel koper is schadelijk. Neem niet meer dan de aanbevolen dosis van een supplement.
Kopersupplementen bij Internetdrogist
Op zoek naar een kopersupplement? Bij Internetdrogist vind je koper in verschillende vormen, zowel als losstaand supplement als in combinatie met zink of in een multimineraal. Bekijk ons assortiment mineralen en kies het product dat bij jouw behoefte past.
—
Lees ook:
Heb je klachten of vermoed je een tekort? Raadpleeg dan je huisarts voor een bloedonderzoek en persoonlijk advies.